Gemiddelde hartslag

Een gemiddelde hartslag is geen norm waar je aan moet voldoen, maar een vertrekpunt: het zegt waar de meeste mensen zitten, zodat je jouw eigen waarde kunt plaatsen.

Kort: De gemiddelde hartslag in rust van een volwassene ligt rond de 70 tot 75 slagen per minuut. De normale bandbreedte is ruimer: 60 tot 100. Vrouwen zitten gemiddeld een paar slagen hoger dan mannen, getrainde mensen fors lager.

Gemiddelde hartslag in rust per leeftijd

Bij volwassenen verandert de gemiddelde hartslag in rust verrassend weinig met de leeftijd. Conditie, medicatie en slaap verklaren veel meer verschil dan het geboortejaar. De onderstaande waarden zijn richtwaarden voor mensen zonder klachten en zonder hartmedicatie.

Leeftijd	Gebruikelijk gemiddelde	Normale bandbreedte
18–25 jaar	70–75	60–100
26–35 jaar	70–75	60–100
36–45 jaar	70–75	60–100
46–55 jaar	70–75	60–100
56–65 jaar	70–75	60–100
65 jaar en ouder	70–75	60–100
Regelmatige duursporter	50–60	40–60

Kinderen en baby's hebben een duidelijk hoger gemiddelde; daarvoor is er een aparte tabel op hartslag bij kinderen en hartslag bij baby's. De volledige tabel van pasgeborene tot volwassene staat op normale hartslag per leeftijd.

Gemiddelde hartslag bij mannen en vrouwen

Vrouwen hebben gemiddeld een iets hogere rusthartslag dan mannen — meestal een verschil van een paar slagen per minuut. De belangrijkste verklaring is lichaamsbouw: een gemiddeld vrouwenhart is wat kleiner en verplaatst per slag iets minder bloed, dus zijn er meer slagen nodig voor dezelfde doorbloeding. Hormonale schommelingen tijdens de cyclus, zwangerschap en overgang zorgen daarnaast voor variatie over de maand en over de jaren.

Meer daarover lees je op hartslag bij vrouwen en hartslag bij mannen.

Gemiddelde hartslag over een hele dag

Draag je een smartwatch of activiteitstracker, dan zie je vaak een daggemiddelde: het gemiddelde over 24 uur, inclusief slaap, wandelen, traplopen en sport. Dat getal ligt bij de meeste mensen tussen de 70 en 85 slagen per minuut en is hoger dan hun rusthartslag. Het is dus geen rusthartslag en je moet het ook niet met de bandbreedte 60–100 vergelijken.

Een daggemiddelde is vooral nuttig als vergelijking met jezelf: hetzelfde apparaat, dezelfde app, dezelfde berekening, over weken bekeken. Springt het daggemiddelde tien slagen omhoog terwijl je leven niet is veranderd, dan is dat een signaal om naar te kijken — bijvoorbeeld slaaptekort, ziekte, alcohol of stress.

Gemiddelde hartslag 's nachts

Tijdens de slaap zakt de hartslag fysiologisch verder dan in wakkere rust. Een nachtgemiddelde van 50 tot 65 is bij gezonde volwassenen gebruikelijk, bij getrainde mensen lager. Een nacht met een gemiddelde van rond de 48 is voor een sportief iemand niet vreemd; is het nieuw én heb je klachten zoals duizeligheid of extreme vermoeidheid, bespreek het dan met je huisarts. Zie slaap en hartslag.

Gemiddelde hartslag tijdens inspanning

Bij inspanning is er geen zinvol algemeen gemiddelde: je hartslag hangt af van je intensiteit en je persoonlijke maximale hartslag. Wat wél houvast geeft, is het percentage van je maximum. Een rustige duurtraining zit doorgaans rond 60–70% van je maximum, een stevige training rond 80–90%. Hoe je dat vertaalt naar concrete waarden lees je bij hartslagzones.

Waarom een gemiddelde weinig zegt over één meting

Een gemiddelde is een samenvatting van veel metingen, en de spreiding eromheen is groot. Twee gezonde mensen van dezelfde leeftijd kunnen dertig slagen verschillen zonder dat er iets mis is. Bovendien schommelt je eigen hartslag over de dag: na koffie, na traplopen, bij spanning of na een korte nacht zit je makkelijk tien tot twintig slagen boven je eigen basiswaarde.

Praktisch betekent dat: meet je rusthartslag drie ochtenden achter elkaar vóór het opstaan en neem daar het gemiddelde van. Dat getal is bruikbaar; één losse meting op een willekeurig moment niet. Zie hartslag meten en rusthartslag.

Wat als jouw gemiddelde afwijkt?

Een gemiddelde dat structureel boven de 100 of onder de 50 ligt zonder verklaring verdient aandacht — zeker als het nieuw is. Veelvoorkomende verklaringen zijn een lage conditie, chronische stress, slaaptekort, koorts, bloedarmoede, een te hard of te traag werkende schildklier en medicijnen. Wat je eraan kunt doen staat op hartslag verlagen.

Bel 112 bij plotse pijn op de borst, hevige kortademigheid, flauwvallen, of een zeer snelle en onregelmatige hartslag met klachten.

Wanneer naar de huisarts?

Maak een afspraak als je gemiddelde rusthartslag wekenlang boven de 100 of onder de 50 blijft zonder dat je goed getraind bent, of als je bij een afwijkend gemiddelde klachten hebt zoals duizeligheid, kortademigheid, pijn op de borst of terugkerende hartkloppingen. Zie wanneer naar de arts.